GÖSTERİ HAREKÂTLARI
(Aldatma Çıkarmaları)

 

Saros Körfezi Çıkarması:

            Gösteriş çıkarması niteliğinde olan bu çıkarmada 1 zırhlı olmak üzere 6 İngiliz savaş gemisi körfez açıklarında belirerek sahili ve çevre tahkimatını bombaladılar. 7 İngiliz nakliye gemisi de onlarla birlikteydi. Askerleri indirip bindirip yardım ediyorlardı. Türk kuvvetlerini bu bölgeye çekmek için akşama doğru 1200 kişi karaya çıkarıldı ve sabah gün ağardıktan sonra geri alındılar. Çıkarma gösterisi yapılarak buradaki Türk askerlerini tutmak amacında idiler.

Beşige Limanı Çıkarması:

            Bir gösteri çıkarması niteliğinde idi. 25 Nisan sabahı, 2 muhrip ve 1 torpido botla desteklenen 5 taşıt gemisi ile yapıldı. Çıkarma planı, Türk komuta makamlarını aldatmak ve Anadolu yakasındaki kuvvetleri yerlerinde tutmak maksadıyla Beşige önlerinde Fransız kuvvetleri tarafından yapılacak bir gösteriyi kapsamaktaydı. Çıkarma yapılacak süsü verilerek hem Türk kuvvetlerini buraya çekmek hem de Kumkale çıkarmasına yardımcı olmak amacı taşıyordu. Gösteri için savaş gemileri arasında Fransız Jeame d’arc ve Rus Askold kruvazörleri özellikle dikkat çekiyordu. Beşige bölgesine Anadolu yakasında bulunan 15. Kolordu komutanı Weber Paşa, 11. Tümen’in bazı birliklerini sevk etti. İki saat süren bombardımandan sonra, içi asker dolu çıkarma araçlarının, nakliye gemilerinden ayrılarak kıyılara doğru ilerlemeye başladıkları görüldü. Demek ki çıkarma başlıyordu. Ama çıkarma araçları kıyının biraz uzağında durmuş ve sonra da geriye alınmışlardı. Saat 11.00’a doğru ortalığı bir sis bastı, gittikçe koyuluğunu arttıran bir sis, saat 11.00’da Beşige bölgesini tamamen kapladı. Şimdi düşman bombardımanı durmuş, hem de çıkarma araçları görünmez olmuştu. Anadolu yakasından sorumlu 15. Kolordu komutanı Alman Generali Weber ve bölgedeki 11. Tümen’in komutanı Albay Refet, alarm halinde düşmanın çıkmasını beklerken, sisten yararlanan düşman çıkarma gurubunun tüm gemilerinin öğleden sonra çekilip gittikleri anlaşıldı. Düşmanın çekildiğini Türkler ancak sisin tümüyle ortadan kalktığında ertesi sabah fark ettiler. Fransızların Beşige önünde yaptıkları sadece bir gösteri ve aldatma taarruzu idi.

Kumkale Çıkarması:

Bu çıkarma aldatma niteliği taşımasının yanı sıra Rumeli yakasına yapılacak çıkarmaların Anadolu yakasında bulunan bataryalar tarafından taciz edilmesine engel olmak, bu kıyıdaki kuvvetlerin Rumeli yakası’na geçirilmesine meydan vermemek amacını güdüyordu. Hamilton, Kumkale’ye daha çok önem vermekteydi ve bunun içinde Kumkale’ye bir alay gücünde bir kuvvet çıkarmayı planlamıştı. Çünkü burası Gelibolu’ya çok yakındı ve dolayısıyla Anadolu yakasında ve Kumkale bölgesinde 3. Tümen eğer meşgul edilmezse kısa yoldan Gelibolu’ya yardıma koşabilir ve Seddülbahir’deki asıl çıkarmayı tehlikeye düşürebilirdi. Bunun için gösteri daha ciddi tutulmalıydı.
 
3. Tümen Kumkale sahilini bir bölük ile buradan Yeniköy’e kadar olan sahili de bir tabur ile korumakta idi. Tümenin büyük kısmı Sarıçalı-Halileli-Çıplak Köy bölgesinde toplu bulunmakta, Beşige sahili de bir jandarma alayı tarafından korunmaktaydı. Fransız Amiral P.E. Guepratte’ın tümeninin gemileri 24 Nisan saat 22.00’da Mondros’tan ayrıldılar ve 25 Nisan saat 04.15’te Kumkale önüne geldiler. Sabahın ilk ışıklarının ortalığı aydınlatmaya başladığı saatte 05.15’te 15 Fransız savaş gemisinin açtığı müthiş bir ateşle savaş başladı. Gemi topunun bombardımanı Kumkale ve çevresini toz toprak ve alev içinde bırakmıştı.

Saat 10.00’a doğru Kumkale önlerinde düşman çıkarması başlamıştı. Kumkale’deki 6. Bölük’ten gelen bir rapor çıkarmanın saat 09.53’te karaya ayak basılarak başlamış olduğunu bildirdi. Çıkarmanın ilk hücum dalgası iki Fransız bölüğü idi. Kaledeki Türk takımı bu kuvvetlere karşı muharebeye girdi fakat fazla dayanamadı ve kaleyi bırakarak Kumkale köyüne çekildi. Kumkale sokaklarında kısa süreli bir boğuşma oldu ve birliklerimiz Kumkale mezarlığına çekildiler. Saat 19.00’da Türk taarruzu başladı. Türk birlikleri Kumkale köyüne girdi, köyde kanlı çarpışmalar başladı. Saat 24.00’a doğru durmuş olan harekât saat 03.00 da yeniden başlatıldı. Kumkale gece taarruzunun ikinci dönemi 31. Alay 1. Taburu’nun Türk birliklerine katılmasıyla başladı. Fakat istenilen sonuç alınamadı. 26 Nisan sabahı da Türk hücumları devam ediyordu. Saat 07.00’da Türk hücumu en etkin seviyesini bulmuş ve düşmanın yuvalandığı noktaları yer yer sökerek köy sokaklarında ileriye doğru dalgalanmaya başlamıştı. Türk hücumunun gelişmekte olduğu dakikalarda birden bire düşman hatlarında beyaz bayraklar kaldırıldığı görüldü. Düşman teslim olmak istiyordu. Bir kısım Fransızlar hemen teslim oldular. Bir kısmı teslim konusunda sorun çıkardı. Birlikler, 25 Nisan günü bulunulan mezarlık-Kumkale Köyü – Orhaniye sırtları hattına çekildiler. Saat 16.00’da Kumkale tamamen boşaltılmış ve bölgedeki muharebe durumu eski haline getirilmiş idi. Üç kez üst üste tekrarlanan Kumkale taarruzlarında ciddi ölçüde zayiat verildi.

General Hamilton 26 Nisan sabahı Fransız tümen komutanını Seddülbahir’e çıkarılacağını buna göre hazırlıklarını tamamlamasını ve Kumkale’deki kuvvetlerini de 26/27 Nisan gecesi geriye almasını emretti. Çekilme gece karanlığında ve tam bir sessizlik içerisinde yapıldı. Gece yarısında Kumkale topraklarında, yani Anadolu yakasında hiçbir Fransız askeri kalmamıştı.